มือถือตรวจจับแผ่นดินไหว ฟังดูอาจเป็นเรื่องเวอร์เกินจริง แต่มันอาจจะเป็นไปได้ เพราะ Google, สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา (USGS) และนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยหลายแห่งในแคลิฟอร์เนียกำลังทำวิจัยในเรื่องนี้
ห้าสิบปีผ่านไปนับตั้งแต่การโทรศัพท์มือถือครั้งแรก เทคโนโลยีที่เราพกติดตัวอยู่ทุกวันนี้กำลังช่วยสร้างระบบตรวจจับแผ่นดินไหวที่ใหญ่ที่สุดในโลก
เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2022 เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.1 ในพื้นที่ Bay Area รัฐแคลิฟอร์เนีย แม้ว่าการสั่นสะเทือนครั้งนี้จะไม่รุนแรง แต่มีรายงานจากประชาชนจำนวนมากที่ส่งเข้าไปยังสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ หรือ United States Geological Survey (USGS) การไม่มีรายงานความเสียหายจากแผ่นดินไหวครั้งนี้นับเป็ฯความก้าวหน้าอีกขั้นหนึ่ง จากการที่หลายคนในพื้นที่ได้รับการแจ้งเตือนผ่านโทรศัพท์มือถือก่อนเกิดการสั่นสะเทือน
คำเตือนที่คล้ายกันนี้เกิดขึ้นกับชาวแคลิฟอร์เนียตอนใต้ โดยได้รับแจ้งเตือนล่วงหน้าถึง 30 วินาทีก่อนเกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.2 เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2024 ที่ผ่านมา ซึ่งการเตือนภัยแผ่นดินไหว และภัยพิบัติกลายเป็นมาตรฐานที่ต้องมีในหลายประเทศรวมถึงไทยด้วย แต่ที่สำคัญกว่านั้น โทรศัพท์มือถืออาจไม่ได้ทำแค่การแจ้งเตือน แต่ยังช่วยตรวจจับแผ่นดินไหวได้อีกด้วย
ระบบเตือนภัยล่วงหน้า
Google ร่วมมือกับสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ (USGS) และนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยหลายแห่งในแคลิฟอร์เนีย พัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้า ซึ่งจะแจ้งเตือนผู้ใช้ก่อนเกิดการสั่นสะเทือนเพียงไม่กี่วินาที ถึงแม้จะเป็นเวลาสั้นๆ แต่ก็เพียงพอที่จะหลบภัยใต้โต๊ะหรือโต๊ะทำงาน และยังเพียงพอที่จะชะลอรถไฟ หยุดเครื่องบินจากการบินขึ้นหรือลง และป้องกันรถยนต์ไม่ให้เข้าสู่สะพานหรืออุโมงค์ ดังนั้น ระบบนี้จึงมีแนวโน้มที่จะช่วยชีวิตผู้คนได้เมื่อเกิดแผ่นดินไหวที่รุนแรงกว่านี้
เดิมที ระบบพึ่งพาเครือข่ายเครื่องวัดแผ่นดินไหว 700 ตัว ซึ่งเป็นอุปกรณ์ตรวจจับการสั่นสะเทือนของผิวโลกที่ติดตั้งทั่วรัฐโดยนักแผ่นดินไหววิทยาจาก USGS, สถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ และรัฐบาล แต่ Google ยังได้สร้างเครือข่ายตรวจจับแผ่นดินไหวที่ใหญ่ที่สุดในโลกผ่านโทรศัพท์มือถือของประชาชนทั่วไปอีกด้วย
Android phones and #USGS gave Southern California residents an early warning to the 4.5 earthquake last night Here’s what the phones’ sensors, acting as seismometers, detected. Yellow and red concentric circles are expected locations of the P and S waves. https://t.co/duKZnnIjE3 pic.twitter.com/9q4GLvLm9O
— Dave Burke (@davey_burke) September 19, 2020
การใช้โทรศัพท์มือถือตรวจจับแผ่นดินไหว
สมาร์ทโฟนส่วนใหญ่ที่ใช้ระบบปฏิบัติการ Android ของ Google มีเครื่องมีอตรวจจับความเคลื่อไหวเมื่อเกิดการเคลื่อนที่ (Accelerometers) ซึ่งเป็นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่ตรวจจับการเคลื่อนไหวของโทรศัพท์ โดยทั่วไปเซ็นเซอร์นี้จะใช้เพื่อบอกให้โทรศัพท์ปรับทิศทางการแสดงผลจากแนวตั้งหรือแนวนอนเมื่อเอียงโทรศัพท์ และยังช่วยให้ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนก้าวสำหรับเครื่องมือติดตามการออกกำลังกาย
เซ็นเซอร์มีความไวสูงอย่างน่าประหลาดใจ จนสามารถทำหน้าที่เหมือนเครื่องวัดแผ่นดินไหวขนาดเล็กได้
Google ได้เปิดตัวฟังก์ชันที่อนุญาตให้ผู้ใช้โทรศัพท์ส่งข้อมูลไปยังระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวของ Android (Android Earthquake Alerts System) แบบอัตโนมัติ หากอุปกรณ์ของพวกเขารับรู้การสั่นสะเทือนที่เป็นลักษณะของคลื่นปฐมภูมิ หรือ Primary (P) ของแผ่นดินไหว ข้อมูลนี้จะถูกรวบรวมจากโทรศัพท์หลายพันหรือหลายล้านเครื่อง และระบบก็จะสามารถคำนวณได้ว่าเกิดแผ่นดินไหวหรือไม่ และเกิดขึ้นที่ใด จากนั้นก็จะส่งการแจ้งเตือนล่วงหน้าไปยังโทรศัพท์ในพื้นที่ที่แผ่นดินไหวมีแนวโน้มจะสะเทื่อนไปถึง
และเนื่องจากสัญญาณวิทยุเดินทางเร็วกว่าคลื่นไหวสะเทือน การแจ้งเตือนจึงสามารถไปผู้ใช้โทรศัพท์ที่อยู่ห่างไกลจากศูนย์กลางแผ่นดินไหวก่อนที่พวกเขาจะได้รับแรงสั่นสะเทือน
Marc Stogaitis วิศวกรซอฟต์แวร์ของ Android กล่าวว่า “โดยพื้นฐานแล้ว เป็นแข่งขันด้านความเร็วของแสง (ความเร็วที่สัญญาณจากโทรศัพท์โดยประมาณ) กับความเร็วของแผ่นดินไหว และโชคดีสำหรับเรา ที่แสงเร็วกว่ามาก!”
เนื่องจากข้อมูลส่วนใหญ่มาจากการระดมข้อมูลจากสาธารณะ เทคโนโลยีนี้จึงเปิดโอกาสในการตรวจสอบแผ่นดินไหวในพื้นที่ที่ไม่มีเครือข่ายของเครื่องวัดแผ่นดินไหวซึ่งมีราคาแพง นั้นหมายความว่ามีความเป็นไปได้ที่จะแจ้งเตือนแผ่นดินไหวในพื้นที่ที่ห่างไกล และยากจนของโลก
การใช้งานจริง และข้อกำกัด
ในเดือนตุลาคมปี 2022 วิศวกรของ Google เห็นโทรศัพท์มือถือทั่วพื้นที่ Bay Area ของซานฟรานซิสโกสว่างขึ้นด้วยข้อมูลการตรวจจับแผ่นดินไหว ขณะที่แรงสะเทือนของแผ่นดินไหวกระจายออกไปจากศูนย์กลาง
ปัจจุบันระบบนี้ตรวจจับการสั่นสะเทือนเหล่านี้ได้อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะถูกออกเป็นการแจ้งเตือนโดยระบบ ShakeAlert ของ USGS เมื่อเกินเกณฑ์สำคัญ ทำให้เกิดข้อความแจ้งเตือนบนโทรศัพท์มือถือของผู้ใช้ในพื้นที่ที่อาจได้รับผลกระทบ นอกจากโทรศัพท์ Android แล้ว ผู้คนในแคลิฟอร์เนีย โอเรกอน และวอชิงตัน ยังสามารถใช้แอป MyShake ซึ่งพัฒนาโดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเบิร์กลีย์ โดยแอปนี้จะเปลี่ยนโทรศัพท์มือถือของผู้ใช้ให้เป็นเครื่องตรวจจับแผ่นดินไหวเมื่ออยู่นิ่ง และส่งการแจ้งเตือนตามตำแหน่งของโทรศัพท์
แผ่นดินไหวเป็นเรื่องปกติในแคลิฟอร์เนีย โดยเป็นแผ่นดินไหวขนาดเล็กถึง 100 ครั้งต่อวัน และส่วนใหญ่เล็กเกินกว่าจะรู้สึกได้ อย่างไรก็ตาม มักจะมีแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่มีขนาดมากกว่า 4.0 ประมาณ 15-20 ในแคลิฟอร์เนีย
โดยรวมแล้ว จากโทรศัพท์มือถือประมาณ 16,000 ล้านเครื่องที่ใช้งานอยู่ทั่วโลก มีมากกว่า 3,000 ล้านเครื่องใช้ระบบปฏิบัติการ Android และมีระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวมีให้บริการในกว่า 90 ประเทศที่เสี่ยงต่อแผ่นดินไหว
แต่ระบบนี้ก็มีข้อจำกัด โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลที่ผู้ใช้โทรศัพท์น้อย และแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นนอกชายฝั่ง ซึ่งอาจก่อให้เกิดสึนามิ
อ้างอิง bbc และ cover iT24Hrs
อ่านบทความและข่าวอื่นๆเพิ่มเติมได้ที่ it24hrs.com
มือถือตรวจจับแผ่นดินไหว! ไม่น่าเชื่อแต่มันอาจทำได้จริงๆ
อย่าลืมกดติดตามอัพเดตข่าวสาร ทิปเทคนิคดีๆกันนะคะ Please follow us
Youtube it24hrs
Twitter it24hrs
Tiktok it24hrs
facebook it24hrs
