DEFA คืออะไร? ข้อตกลงครั้งใหญ่ที่กำลังจะเปลี่ยนโลกดิจิทัลของอาเซียนให้ไร้พรมแดน! ต่อไปธุรกิจไทยอาจขายของออนไลน์ไปได้ทั่ว 10 ประเทศอาเซียนง่ายขึ้น แต่ก็ต้องเจอกับคู่แข่งจากต่างประเทศมากขึ้นเช่นกัน แล้วเราต้องเตรียมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้อย่างไร?

ในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทต่อเศรษฐกิจและการดำเนินชีวิต การค้าขายไม่ได้จำกัดอยู่เพียงตลาดภายในประเทศอีกต่อไป หลายธุรกิจสามารถขายสินค้า ให้บริการ และทำธุรกรรมกับลูกค้าในต่างประเทศได้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ อย่างไรก็ตาม แต่ละประเทศยังมีกฎหมาย มาตรฐาน และระบบดิจิทัลที่แตกต่างกัน ซึ่งอาจกลายเป็นอุปสรรคต่อการทำธุรกิจข้ามพรมแดน
ด้วยเหตุนี้ ประเทศสมาชิกอาเซียนจึงร่วมกันผลักดัน DEFA (Digital Economy Framework Agreement) หรือความตกลงกรอบเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน เพื่อสร้างกติกาและแนวทางความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัลระหว่างประเทศสมาชิก โดยมีเป้าหมายให้ระบบดิจิทัลของภูมิภาคเชื่อมโยงกันมากขึ้น และเปิดโอกาสให้ประชาชนกับภาคธุรกิจได้รับประโยชน์จากเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างทั่วถึง
DEFA คืออะไร?
DEFA (Digital Economy Framework Agreement) คือ ความตกลงกรอบเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน ที่กำหนดกติกาและกรอบความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัลระหว่างประเทศสมาชิก ครอบคลุมตั้งแต่การค้าดิจิทัล การซื้อขายสินค้าออนไลน์ข้ามประเทศ การชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ การแลกเปลี่ยนข้อมูล การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ไปจนถึงความปลอดภัยไซเบอร์และเทคโนโลยีเกิดใหม่อย่าง AI
เป้าหมายสำคัญคือการลดอุปสรรคจากกฎระเบียบและมาตรฐานที่แตกต่างกันของแต่ละประเทศ ส่งเสริมให้ระบบดิจิทัลสามารถทำงานร่วมกันได้ และสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการค้าและการลงทุนในภูมิภาค
ความตกลงนี้เริ่มต้นจากการเปิดเจรจาอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนกันยายน 2023 โดยประเทศไทยมีบทบาทสำคัญในฐานะประธานคณะกรรมการเจรจา DEFA ก่อนที่ประเทศสมาชิกอาเซียนจะสามารถสรุปผลการเจรจาได้ในปี 2026 และลงนามอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2026 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์
สำหรับการมีผลบังคับใช้ ข้อตกลงกำหนดให้เริ่มมีผลภายใน 180 วันหลังจากวันที่ประเทศสมาชิกลงนามเป็นประเทศสุดท้าย โดยจะอยู่ในช่วงประมาณเดือนพฤษภาคม 2027 ทั้งนี้ ต้องติดตามขั้นตอนการดำเนินการและการให้สัตยาบันของแต่ละประเทศด้วย
DEFA จึงถือเป็นก้าวสำคัญในการสร้างตลาดเศรษฐกิจดิจิทัลระดับภูมิภาคที่เชื่อมโยงกันมากขึ้น และเป็นกรอบความร่วมมือที่มีขอบเขตกว้างกว่าความตกลงด้านพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่อาเซียนมีอยู่เดิม
DEFA จะส่งผลต่อประเทศไทยอย่างไร?
การเกิดขึ้นของ DEFA จะช่วยเปิดโอกาสให้ประเทศไทยเชื่อมโยงเศรษฐกิจกับประเทศสมาชิกอาเซียนได้มากขึ้น โดยเฉพาะการทำธุรกิจผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งอาจส่งผลต่อทั้งผู้ประกอบการรายใหญ่ ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม รวมถึงประชาชนทั่วไป
ประโยชน์ที่สำคัญคือการเปิดโอกาสให้ธุรกิจไทยขยายตลาดออนไลน์ไปยังประเทศสมาชิกอาเซียนได้สะดวกขึ้น จากเดิมที่การทำธุรกิจข้ามประเทศอาจต้องเผชิญกับขั้นตอนเอกสาร ระบบชำระเงิน และกฎระเบียบที่แตกต่างกัน DEFA จะช่วยส่งเสริมการใช้มาตรฐานและระบบที่เชื่อมโยงกัน ลดความซ้ำซ้อนในการดำเนินธุรกิจ และเพิ่มความสะดวกในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ ยังเป็นโอกาสของอุตสาหกรรมดิจิทัลไทย โดยเฉพาะธุรกิจซอฟต์แวร์ เกม คอนเทนต์ดิจิทัล และบริการด้านเทคโนโลยี ที่สามารถขยายบริการไปยังตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น รวมถึงการพัฒนาความร่วมมือด้าน AI และนวัตกรรมใหม่ ๆ ซึ่งอาจช่วยเพิ่มโอกาสในการลงทุนและสร้างธุรกิจรูปแบบใหม่
อย่างไรก็ตาม การเปิดตลาดย่อมหมายถึงการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นเช่นกัน เพราะธุรกิจไทยจะต้องแข่งขันกับผู้ประกอบการจากประเทศอื่นในอาเซียนที่สามารถเข้าถึงตลาดเดียวกันได้มากขึ้น ดังนั้น ผู้ประกอบการไทยจึงจำเป็นต้องพัฒนาคุณภาพสินค้า บริการ เทคโนโลยี และความสามารถในการแข่งขัน เพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์จากตลาดดิจิทัลระดับภูมิภาคได้อย่างเต็มที่
ข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้จะอยู่ประเทศไหน?
หนึ่งในประเด็นสำคัญของ DEFA คือการส่งเสริมให้ข้อมูลสามารถไหลเวียนข้ามประเทศ (Cross-border Data Flows) ได้สะดวกขึ้น เพื่อสนับสนุนการทำธุรกิจและบริการดิจิทัลในภูมิภาค เช่น เมื่อคนไทยซื้อสินค้าจากเว็บไซต์ต่างประเทศ ใช้แอปพลิเคชันที่มีเซิร์ฟเวอร์อยู่ในสิงคโปร์ หรือใช้บริการ AI จากบริษัทในประเทศอื่น ข้อมูลที่เกิดขึ้นจากการใช้งานอาจถูกส่งไปประมวลผลหรือจัดเก็บในประเทศเหล่านั้นได้ โดย DEFA มีแนวทางลดข้อจำกัดในการบังคับให้ธุรกิจต้องเก็บข้อมูลไว้ภายในประเทศ แต่ไม่ได้หมายความว่าข้อมูลทุกประเภทจะสามารถส่งข้ามประเทศได้อย่างไม่มีเงื่อนไข
อย่างไรก็ตาม การเปิดให้ข้อมูลไหลเวียนได้สะดวกขึ้นไม่ได้หมายความว่าข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนจะปราศจากการคุ้มครอง เพราะ DEFA ยังให้ความสำคัญกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและความเป็นส่วนตัว โดยประเทศสมาชิกต้องมีมาตรการป้องกันข้อมูลที่เหมาะสม ซึ่งสำหรับประเทศไทยยังต้องปฏิบัติตามกฎหมาย PDPA ด้วย ดังนั้น แม้บริษัทจะนำข้อมูลลูกค้าไปจัดเก็บหรือประมวลผลในต่างประเทศ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างอิสระ แต่ยังต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขทางกฎหมายเกี่ยวกับการโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปต่างประเทศ
สิ่งที่น่าจับตาคือ เมื่อแต่ละประเทศในอาเซียนมีกฎหมายและมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลแตกต่างกัน การสร้างมาตรฐานที่สามารถทำงานร่วมกันได้จึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากข้อมูลถูกส่งไปยังประเทศที่มีมาตรการคุ้มครองไม่เพียงพอ ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการรั่วไหลหรือการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต สำหรับผู้ใช้งานทั่วไปจึงควรระมัดระวังการให้ข้อมูลส่วนตัวกับแพลตฟอร์มออนไลน์ ขณะที่ภาคธุรกิจต้องมีระบบรักษาความปลอดภัยและตรวจสอบการส่งต่อข้อมูลให้ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะเป้าหมายของ DEFA ไม่ใช่เพียงทำให้ข้อมูลเดินทางข้ามประเทศได้ง่ายขึ้น แต่ต้องทำให้ข้อมูลเหล่านั้นได้รับการคุ้มครองและสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้งานด้วย
DEFA กับภัยไซเบอร์ เกี่ยวข้องกันอย่างไร?
เมื่อเศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียนเชื่อมโยงกันมากขึ้น การแลกเปลี่ยนข้อมูล การชำระเงิน และการทำธุรกรรมข้ามประเทศก็จะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยไซเบอร์ก็มีโอกาสขยายตัวตามไปด้วยเช่นกัน เพราะอาชญากรรมออนไลน์จำนวนมากไม่ได้จำกัดอยู่ภายในพรมแดนของประเทศใดประเทศหนึ่ง
DEFA จึงให้ความสำคัญกับความร่วมมือด้าน Cybersecurity หรือความปลอดภัยไซเบอร์ โดยส่งเสริมให้ประเทศสมาชิกยกระดับความร่วมมือ แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และประสานงานเพื่อรับมือกับภัยคุกคามทางดิจิทัล รวมถึงสนับสนุนการสร้างสภาพแวดล้อมออนไลน์ที่ปลอดภัยและน่าเชื่อถือ
ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อการรับมือกับอาชญากรรมออนไลน์ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น เช่น การหลอกลวงทางอินเทอร์เน็ต การโจมตีระบบขององค์กร การขโมยข้อมูลส่วนบุคคล และการโจมตีทางไซเบอร์ที่เกี่ยวข้องกับหลายประเทศ ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานของแต่ละประเทศในการป้องกันและแก้ไขปัญหา
นอกจากความปลอดภัยไซเบอร์แล้ว DEFA ยังให้ความสำคัญกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและความปลอดภัยของผู้บริโภคบนโลกออนไลน์ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนสามารถใช้บริการดิจิทัลและทำธุรกรรมข้ามประเทศได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม DEFA ไม่ได้หมายความว่าภัยไซเบอร์จะหมดไป หรือมีระบบป้องกันการโจมตีที่ใช้ร่วมกันโดยอัตโนมัติ แต่เป็นกรอบความร่วมมือที่ช่วยให้ประเทศสมาชิกสามารถพัฒนามาตรการและประสานงานรับมือกับภัยคุกคามได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
SME ต้องเตรียมตัวอย่างไร?
แม้ DEFA จะเปิดโอกาสให้ธุรกิจไทยเข้าถึงตลาดอาเซียนได้มากขึ้น แต่ผู้ประกอบการโดยเฉพาะ SMEs จำเป็นต้องเตรียมความพร้อมทั้งด้านเทคโนโลยี การดำเนินธุรกิจ และความปลอดภัยของข้อมูล เพื่อให้สามารถแข่งขันกับผู้ประกอบการจากต่างประเทศได้
สิ่งแรกคือการพัฒนาระบบขายสินค้าและบริการออนไลน์ให้รองรับลูกค้าต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์หรือแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่ใช้งานง่าย รองรับภาษาและข้อมูลสินค้าที่เหมาะสมกับตลาดเป้าหมาย รวมถึงเตรียมระบบจัดส่งสินค้าและบริการหลังการขายให้มีประสิทธิภาพ
ประการต่อมาคือการเตรียมระบบชำระเงินดิจิทัลให้รองรับธุรกรรมข้ามประเทศ เพื่อให้ลูกค้าต่างชาติสามารถซื้อสินค้าและบริการได้สะดวก ลดขั้นตอนและข้อจำกัดในการรับชำระเงินจากต่างประเทศ
อีกหนึ่งเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามคือการจัดการข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ประกอบการควรตรวจสอบว่าธุรกิจมีการเก็บ ใช้ และเปิดเผยข้อมูลลูกค้าอย่างเหมาะสมหรือไม่ รวมถึงต้องปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเมื่อมีการส่งข้อมูลลูกค้าข้ามพรมแดน
สุดท้ายคือการยกระดับความปลอดภัยไซเบอร์ เช่น การใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน (MFA) การกำหนดสิทธิ์เข้าถึงข้อมูล การสำรองข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ และการอบรมพนักงานให้รู้เท่าทันอีเมลหลอกลวงและภัยคุกคามออนไลน์ เพราะเมื่อธุรกิจเชื่อมต่อกับตลาดต่างประเทศมากขึ้น ความเสี่ยงจากการโจมตีทางไซเบอร์ก็อาจเพิ่มขึ้นตามไปด้วย
การเตรียมความพร้อมเหล่านี้ไม่เพียงช่วยให้ SMEs สามารถใช้ประโยชน์จาก DEFA ได้มากขึ้น แต่ยังเป็นการสร้างความน่าเชื่อถือให้ธุรกิจ และช่วยลดความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจในโลกดิจิทัลอีกด้วย
สรุป
DEFA เป็นก้าวสำคัญของอาเซียนในการเชื่อมโยงเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศสมาชิกเข้าด้วยกัน โดยมีเป้าหมายลดอุปสรรคในการทำธุรกิจข้ามประเทศ ส่งเสริมการค้าและการลงทุน ตลอดจนยกระดับความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของระบบดิจิทัล
สำหรับประเทศไทย ความตกลงนี้ถือเป็นทั้งโอกาสและความท้าทาย เพราะแม้จะช่วยให้ธุรกิจไทยเข้าถึงตลาดขนาดใหญ่ขึ้น แต่ก็หมายถึงการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นเช่นกัน โดยเฉพาะ SMEs ที่ต้องเร่งปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง
สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการรอให้ DEFA มีผลบังคับใช้ แต่คือการเตรียมความพร้อมของภาครัฐ ภาคธุรกิจ และประชาชน เพื่อให้ประเทศไทยสามารถใช้ประโยชน์จากตลาดดิจิทัลอาเซียนได้อย่างเต็มศักยภาพ และไม่กลายเป็นเพียงผู้บริโภคในตลาดที่กำลังเติบโตแห่งนี้
อ้างอิง และ cover asean.org
และข่าวอื่นๆเพิ่มเติมได้ที่ it24hrs.com
DEFA คืออะไร? เมื่ออาเซียนกำลังสร้างตลาดดิจิทัลไร้พรมแดน คนไทยจะได้อะไร?
อย่าลืมกดติดตามอัพเดตข่าวสาร ทิปเทคนิคดีๆกันนะคะ Please follow us
Youtube it24hrs
Twitter it24hrs
Tiktok it24hrs
facebook it24hrs
ติดต่อโฆษณา [email protected] โทร 080234502




