หลายคนเคยซื้อรางปลั๊กไฟกันไฟกระชาก (Surge Protector) มาใช้งานแล้วเสียบทิ้งไว้เป็นปีๆ โดยไม่ได้เอะใจเลยว่า อุปกรณ์ชิ้นนี้ มีวันหมดอายุ แม้ว่าภายนอกมันจะยังดูใช้งานได้ปกติ เสียบปลั๊กแล้วไฟติด แต่ในความเป็นจริง ระบบป้องกันภายในอาจจะพังไปนานแล้ว
และนั่นคือความเสี่ยงที่อาจทำให้คอมพิวเตอร์หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าหลักหมื่นของคุณพังพินาศได้เพียงแค่เกิดไฟกระชากเพียงครั้งเดียว
ทำไมรางปลั๊กกันไฟกระชากถึงหมดอายุ?
หัวใจสำคัญของปลั๊กกันไฟกระชากคือส่วนประกอบที่เรียกว่า Metal Oxide Varistor (MOV) ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวต้านทานที่เปลี่ยนค่าตามแรงดันไฟฟ้า เมื่อเกิดไฟกระชาก (Voltage Surge) เจ้า MOV จะทำหน้าที่ดูดซับพลังงานส่วนเกินและถ่ายเทลงดินเพื่อไม่ให้ไปถึงอุปกรณ์ไฟฟ้าของเรา
ปัญหาคือ MOV เป็นอุปกรณ์ที่ใช้แล้วหมดไป ทุกครั้งที่มันช่วยปกป้องอุปกรณ์ของคุณจากการกระชากของไฟเพียงเล็กน้อย ประสิทธิภาพของมันจะลดลงเรื่อยๆ จนกระทั่งเสื่อมสภาพไปในที่สุด เปรียบเสมือนถุงลมนิรภัยในรถยนต์ที่ทำงานได้เต็มที่เพียงครั้งเดียว หรือเกราะป้องกันที่ค่อยๆ กะเทาะออกจนหมด
สัญญาณเตือน ปลั๊กของคุณยังปลอดภัยอยู่ไหม?
คุณไม่สามารถรู้ได้เลยว่า MOV ข้างในเหลืออายุการใช้งานเท่าไหร่จากการมองแค่ภายนอก แต่มีวิธีสังเกตเบื้องต้นดังนี้
ไฟสถานะ (Status Light): ปลั๊กกันไฟกระชากส่วนใหญ่จะมีไฟ LED เขียนว่า “Protected” หรือ “Grounded” หากไฟดวงนี้ดับลง หรือเปลี่ยนสี (เช่น จากเขียวเป็นแดง) นั่นคือสัญญาณว่าระบบป้องกันไฟกระชากพังแล้ว ตอนนี้มันเป็นเพียงปลั๊กต่อธรรมดาที่ไม่มีเกราะป้องกันใดๆ
อายุการใช้งาน ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า อายุการใช้งานเฉลี่ยของปลั๊กกันไฟกระชากจะอยู่ที่ 2-5 ปี ขึ้นอยู่กับว่าบ้านของคุณมีปัญหาไฟตกหรือไฟกระชากบ่อยแค่ไหน
หลังเกิดเหตุการณ์ไฟกระชากครั้งใหญ่ หากเกิดฟ้าผ่าใกล้บ้าน หรือไฟดับครั้งใหญ่แล้วไฟกลับมากระชากแรงๆ ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าปลั๊กตัวนั้นทำหน้าที่ของมันจบแล้วและควรเปลี่ยนใหม่ทันที
วิธีเช็กวันผลิตเพื่อคำนวณวันหมดอายุ
เนื่องจากปลั๊กส่วนใหญ่ไม่มีวันที่หมดอายุระบุไว้ชัดเจน คุณสามารถตรวจสอบจาก Serial Number ที่อยู่ด้านหลังหรือด้านใต้ของอุปกรณ์ได้
แบรนด์ทั่วไป มักจะมีตัวเลข 4 หลักแรกที่บอกปีและสัปดาห์ที่ผลิต
แบรนด์ชั้นนำ เช่น Schneider Electric หรือ Tripp Lite มักจะใช้ตัวเลขสองหลักแรกบอกปีค.ศ. ที่ผลิต หากคุณพบว่าปลั๊กที่ใช้อยู่ผลิตมาเกิน 5 ปีแล้ว การซื้อตัวใหม่คือการลงทุนที่คุ้มค่ากว่าการรอให้คอมพิวเตอร์พัง
อย่ารอเปลี่ยนรางปลั๊กไฟกันไฟกระชากจนสายเกินไป
การใช้รางปลั๊กกันไฟกระชากที่หมดอายุ ก็เหมือนกับการไม่ใส่เสื้อกันกระสุนลงสนามรบ แม้ตัวปลั๊กจะยังจ่ายไฟให้เครื่องใช้ไฟฟ้าได้ตามปกติ แต่ความสามารถในการปกป้อง นั้นหายไปแล้ว
คำแนะนำที่ดีที่สุด หากคุณจำไม่ได้ว่าซื้อปลั๊กตัวนี้มาเมื่อไหร่ หรือใช้งานมานานเกิน 3 ปีแล้ว การเปลี่ยนปลั๊กกันไฟกระชากตัวใหม่คือวิธีที่ถูกที่สุดในการปกป้องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ราคาแพงในบ้านคุณ
อ้างอิง BGR cover iT24Hrs
อ่านบทความและข่าวอื่นๆเพิ่มเติมได้ที่ it24hrs.com
รางปลั๊กไฟกันไฟกระชากเสียหรือไม่ วิธีสังเกตรางปลั๊กหมดอายุ ?
อย่าลืมกดติดตามอัพเดตข่าวสาร ทิปเทคนิคดีๆกันนะคะ Please follow us
Youtube it24hrs
Twitter it24hrs
Tiktok it24hrs
facebook it24hrs
